O MNIE


gFot. A . Kocoń

O WITRYNIE

Ornitofrenia to żartobliwe określenie „choroby” na którą cierpię ja i wielu moich znajomych. Jej objawy są różne. Najczęstszym z nich jest poświęcanie całego wolnego czasu i wszystkich środków finansowych na fotografowanie i obserwowanie ptaków oraz zgłębianiu wiedzy o nich. Niniejsza witryna powstała w efekcie tej „choroby”.

Na stronie prezentowane są zdjęcia, rysunki i teksty dotyczące różnych gatunków ptaków oraz w mniejszym stopniu innych zwierząt.

Zdjęcia są bardzo różnej jakości i niektóre mają charakter czysto dokumentacyjny.

Znalezienie ilustracji lub tekstu dotyczącego konkretnego gatunku można wykonać na kilka sposobów.

Najprostszym sposobem jest wyszukiwarka znajdująca się w prawym górnym rogu. Należy wpisać do niej szukany wyraz.

 W zakładce SKOROWIDZ NAZW POLSKICH w porządku alfabetycznym zestawione są polskie nazwy ptaków (z dołączonymi łacińskimi i angielskimi), ze względów praktycznych podzielone na 3 kategorie: PTAKI WYMARŁE, NON-PASSERIFORMES i WRÓBLOWE – PASSERIFORMES. W pierwszej znajduje się lista wszystkich wymarłych gatunków ptaków prezentowanych na stronie (zarówno wróblowych jak i Non-Passeriformes), w drugiej wszystkich oprócz wróblowych zaprezentowanych w trzeciej zakładce.

W kolejnej zakładce TAKSONOMIA wszystkie prezentowane gatunki wpisane są w osnowę aktualnej systematyki i również ze względów praktycznych podzielone na 3 kategorię: Ptaki mezozoiczne, Non-Passeriformes i Passeriformes. W pierwszej kategorii Ptaki mezozoiczne prezentowany jest pierwszy fragment układu systematycznego ptaków, zawierający najprymitywniejsze i najstarsze grupy z mezozoiku. W drugiej części znajdują się wszystkie ptaki nowoczesne (Neornithes) oprócz wróblowych (Passeriformes) umiejscowionych w trzeciej zakładce.

W przypadku taksonów współczesnych systematyka opiera się głównie na Gill, F. i Donsker. D. (red.). 2017. IOC World Bird List (v 7.2). doi :  10.14344/IOC.ML.7.2., natomiast polskie nazewnictwo na:  Mielczarek, P. i Kuziemko, M. Wersja 2017-04-28. Kompletna lista ptaków świata.

Sprawa jest bardziej zawiła w przypadku form kopalnych gdyż nie istnieje jedna kompletna lista tych gatunków. Tutaj systematyka zmienia się też najbardziej dynamicznie gdyż co roku opisywane jest wiele nowych form, które niekiedy zmieniają całkowicie nasze wyobrażenie o wzajemnym pokrewieństwie poszczególnych gatunków. Prezentowana tu systematyka jest więc kompilacją propozycji różnych autorów jednak jako punkt wyjścia przyjęto tą przedstawioną w: Zelenkov N.V. i Kurochkin E.N. Class Aves w Fossil vertebrates of Russia and adjacent countries. Fossil reptiles and birds. Cześć 3. (red. Kurochkin, E.N., Lopatin, A.V., Zelenkov), N.V. Moscow: GEOS. P. 86-290. (po rosyjsku). Proponowana przez autorów systematyka gromady  przedstawiona jest w tradycyjnej linneuszowskiej formie i prawie idealnie komponuje się z propozycjami Gill i Donsker, 2017 oraz Mielczarka i Kuziemko, 2017. Nie zawiera jednak bardziej „gadzich” taksonów tradycyjnie uważanych za dinozaury.

Przedmiotem dyskusji naukowców jest sama definicja ptaka, która do tej pory nie jest dokładnie sprecyzowana. Cały czas trwają spory w którym miejscu postawić „słup graniczny” między ptakami a gadami od których się wywodzą. Coraz więcej dowodów wskazuje też na to, że niektóre gatunki uważane do tej pory za dinozaury są lub mogą być ptakami. Tutaj przychylono się do takich poglądów i na witrynie za ptaki uważani są przedstawiciele całego kladu maniraptorów (Maniraptora) sensu Gauthier, 1986. Rozumując w ten sposób można zatem powiedzieć w skrajnym uproszczeniu, że pod pojęciem ptaka rozumiemy zwierzę posiadające pióra o zaawansowanej budowie (np. lotki czy sterówki) oraz w przypadku braku tej cechy gatunki najbliższe anatomicznie i spokrewnione z nim. Należą więc tu terizinozaury (Therizinosauria), alwarezaury (Alvarezsauria), owiraptorozaury (Oviraptorosauria) i deinonychozaury (Deinonychosauria), których bliskie pokrewieństwo z właściwymi ptakami zostało udowodnione i nie budzi wątpliwości.

Na witrynie zastosowano po raz pierwszy (mogące dziwnie brzmieć) nazewnictwo form kopalnych w języku polskim. Podyktowane było to głównie względami technicznymi (nie możność kursywowania nazw łacińskich w nagłówkach). Przedstawione propozycje są przeważnie spolszczeniami nazw łacińskich bądź ich dosłownymi tłumaczeniami.

Kolejna zakładka to  NOWE GATUNKI. Znajduje się w niej wykaz wszystkich gatunków nowych dla nauki (zarówno żyjących dziś jak i kopalnych) począwszy od roku 2013. Pod nazwą każdego z nich znajdują się dokładne dane bibliograficzne publikacji w którym został opisany.

Ilustracje pozostałych zwierząt znajdują się w zakładce INNE ZWIERZĘTA.

W zakładce ARTYKUŁY można zaznajomić się z treścią artykułów mojego skromnego autorstwa oraz współautorstwa a w zakładce Z TERENU Znajdują się zdjęcia pamiątkowe i krajobrazowe zdjęcia z różnych wypraw w których brałem udział.
W ostatniej zakładce AKTUALNOŚCI znajdują się linki do zaktualizowanych galerii tzn. takich gdzie dodano nowe zdjęcia bądź rysunki.

Na koniec pragnę jeszcze dodać że:
Prawa autorskie do zdjęć, rysunków i tekstów zamieszczonych na tej stronie są zastrzeżone i chronione polskim prawem. Ilustracje są własnością Piotra Gryza i nie mogą być wykorzystywane bez jego zgody.
Mają przeważnie postać wielkiego rozmiaru plików JPG lub RAW i niektóre z nich mogą być przeznaczone na sprzedaż. Jeżeli są Państwo zainteresowani współpracą ze mną proszę o kontakt mailowy.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAFot. E. Libera

KILKA SŁÓW O SOBIE

Należę do grona ludzi interesujących się przyrodą już od najwcześniejszych lat życia i  nie pamiętam okresu w swoim życiu by było inaczej. W rozwijaniu moich zainteresowań już od samego początku pomagała mi rodzina. To dzięki niej coraz bardziej zagłębiałem się w świat dzikiej przyrody a wszystko za sprawą książek o zwierzętach, które dostawałem przy różnych okazjach. Ogromny wpływ wywarły na mnie niektóre z nich. Najbardziej chyba te autorstwa Andrzeja Trepki oraz „Ptaki Polski” Jana Sokołowskiego i „Zanim pojawił się człowiek” Zdenka V. Špinara. Ogromne wrażenie zrobiły na mnie też zawarte w nich ilustracje, sporządzone przez dwóch artystów: Władysława Siwka i Zdenka Buriana. To one sprawiły, że ja również próbowałem i próbuje swoich sił jako rysownik. Inspiracja dziełami wspomnianych autorów wyznaczyła kierunki moich przyrodniczych zainteresowań. Stały się nimi ornitologia i paleontologia, a w szczególności systematyka, biologia i ewolucja ptaków (szczególnie antarktycznych i oceanicznych).

Z ludzi których dokonania mnie zainspirowały nie można pominąć jeszcze jednego – sir Davida F. Attenborough. Ten Pan swoimi filmami pokazał mi, że żyjemy w niezwykłym świecie zamieszkałym przez różne baśniowe istoty. Zapragnąłem przeżyć to co on i oglądać niezwykłe spektakle natury „na żywo”. Dlatego nie zadowalam się samą literaturą a chęć obcowania z dzikimi mieszkańcami naszej planety popycha mnie do podróży w najdziksze miejsca Polski a od pewnego czasu także i świata. Do tej pory w pogoni za nimi dotarłem do Antarktyki, Ugandy, Kenii, Gambii, Senegalu, Egiptu, Sri Lanki, Argentyny, Chile, Norwegii, Niemiec, Finlandii, Rosji i Białorusi. Podczas tych wypraw moim najważniejszym bagażem był sprzęt fotograficzny, dzięki któremu mogłem dokumentować swoje spotkania z niezwykłymi mieszkańcami naszej planety by teraz zaprezentować je na tej witrynie.

Moje zainteresowania są również częścią mojej pracy. Brałem udział w 37 i 39 Wyprawie Antarktycznej, organizowanej przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN (Zakład Biologii Antarktyki), gdzie zajmowałem się monitoringiem ekologicznym ptaków i płetwonogich. Zebrane podczas wypraw dane dotyczące ptaków są obecnie opracowywane przeze mnie oraz przez różnych naukowców. W chwili obecnej jestem również pracownikiem Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk, gdzie mam przyjemność opiekować się bezcennymi zbiorami paleontologicznymi oraz pomagać pracującym w nim naukowcom. W wolnych chwilach staram się jak najwięcej czasu spędzać z aparatem fotograficznym w dłoni oraz również popularyzować interesujące mnie dziedziny –  ornitologię i paleontologię. Czynię to pisząc artykuły, które ukazywały się  m.in. w pismach: „Polish Polar Research”, „Ptaki”, „Kosmos”, „Wiedza i życie” i „Rocznik Muzeum Ewolucji”. Z ich treścią można się zaznajomić zakładce ARTYKUŁY, klikając wybrany z nich.

               Życzę miłego oglądania oraz ciekawej lektury!
Piotr Gryz

pg_7421_800x600

Fot. M. Miduch